Messy Monsters: game voor het hele gezin dat jonge kinderen betrekt bij huishoudelijke taken
Jonge kinderen helpen weinig mee in het huishouden. Niet omdat ze het niet kunnen, maar omdat ze er zelden echt bij betrokken worden. Ouders nemen taken snel over, of weten niet goed wat haalbaar is op jonge leeftijd. Tegelijk groeit de druk in gezinnen, en wordt zelfstandigheid steeds belangrijker. Maak kennis met Messy Monsters: een digitaal spel dat het hele gezin betrekt bij huishoudelijke taken. Zo wordt helpen in huis iets leuks én iets dat je samen doet, in plaats van iets dat op één persoon terechtkomt. Het idee ontstond tijdens de Maakmarathon en werd verder ontwikkeld door een divers team van uitvinders in de Miniproeftuin, in samenwerking met Gezinsbond.
Op welke uitdaging wil Messy Monsters een antwoord bieden?
'Hoe kunnen we gezinnen ondersteunen om hun tijd eerlijk en bewust te verdelen over werk, zorg, huishouden en vrije tijd?' Dit was de uitdaging van Marijke Moyson van Gezinsbond samen met Tech Lane aan studenten Jade, Klaartje en Victor, tijdens de Maakmarathon. Ontzorgen van gezinnen is belangrijke doelstelling voor Gezinsbond.
In veel gezinnen zijn taken ongelijk verdeeld: één gezinslid moet aan duizend-en-één dingen tegelijk denken en draagt alle frustraties. Veel ouders geven achteraf aan dat ze spijt hebben dat ze hun kinderen niet vroeger lieten meehelpen. Deze uitvinding wil dat wel mogelijk maken. Op een speelse manier en met technologie als deel van de oplossing.
Hoe werkt Messy Monsters?
Messy Monsters is een digitaal spel om het hele gezin te betrekken bij huishoudelijke taken, zodat de last niet op één persoon terechtkomt. Het is bedoeld voor gezinnen met kinderen van 6 tot 8 jaar. Het maakt van kleine huishoudtaken een gedeeld moment tussen ouder en kind. Een ouder verstopt een monsterknuffel in huis. Elk monstertje heeft een eigen talent: wassen, opruimen, koken… Het kind gaat op zoek. Wanneer het monstertje gevonden is, wordt het gekozen op de iPad en opent zijn wereld. Daar verschijnen kleine skills die samen verkend kunnen worden: leren opruimen, leren was opplooien. Ouder en kind kiezen er één, bekijken een korte, speelse uitleg en gaan aan de slag. Is het gelukt? Dan wordt de skill vrijgespeeld en groeit het digitale huis een beetje mee.
Wie zijn de makers van Messy Monsters?
Hoe diverser het team, hoe rijker de oplossing. Maak kennis met de kanjers die Messy Monsters samen hebben bedacht.
Studenten tijdens de Maakmarathon:
- Jade en Victor, studenten industrieel ontwerpen aan de UGent campus Kortrijk
- Klaartje, student toegepaste psychologie aan Arteveldehogeschool
De uitvinders tijdens de Miniproeftuin:
- Marijke Moyson, teamleider sociaal-cultureel werk bij Gezinsbond
- Jade, student industrieel ontwerpen aan de UGent campus Kortrijk
- Ralitsa Sharpe, student diergeneeskunde aan de UGent
Studenten in actie tijdens de Maakmarathon
Uitvinders in actie tijdens de Maakmarathon
Getest met ouders en jonge kinderen
Om het idee verder te verfijnen, werd Messy Monsters stap voor stap uitgetest in de echte leefwereld van kinderen en ouders, tijdens de Miniproeftuin. Er werd geluisterd naar ouders en hun vragen, twijfels en ervaringen. Op freinetschool De Harp gingen kinderen zelf met het spel aan de slag. Wat vinden ze leuk? Begrijpen ze wat de bedoeling is? Gaan ze zelf aan de slag, of hebben ze hulp nodig? En zouden ze dit thuis ook willen doen? Ook thuis werd getest, samen met jonge gezinnen. Daar werd zichtbaar hoe kinderen en ouders samen het spel beleven, en wat er gebeurt wanneer kinderen écht de kans krijgen om mee te doen.
Met dank aan de vele experten voor hun feedback
Marijn Martens was lange tijd vrijwilliger bij Jonge Helden. Als spelontwikkelaar ziet hij meteen het belang van een duidelijke opbouw: niet beginnen met lijstjes, dat is het eindpunt. Een spel moet groeien in levels en vooral leuk zijn. Het mag nooit aanvoelen als een verplicht nummertje. Zelfs als een kind het niet snapt, moet de handeling op zich plezier geven. Zelfstandigheid moet leuk zijn.
Niet elk kind is hetzelfde. Denkers, doeners, dromers en bouwers hebben elk een andere ingang nodig. Voor de ene is de vaatwas vullen leuk, voor de andere is opruimen gewoon rennen en sleuren, of een toren bouwen. Maak het dus leuk voor iedereen. Ook “vals spelen” hoort erbij: zo voelt een kind eigenaarschap en groeit externe motivatie naar intrinsieke motivatie.
Hij ziet dat kinderen taken wél leuk kunnen vinden, bijvoorbeeld op kamp. Thuis lukt dat minder, terwijl de taken hetzelfde zijn. Daar zit dus de sleutel. Let wel op voor een valkuil: te veel inzetten op fantasie werkt niet voor elk kind. Voor doeners moet het spel ook tastbaar en actief zijn.
Veerle Derave is educatief medewerker bij VCOK. Als expert spelontwikkeling ziet zij meteen de kracht van Messy Monsters. Ze waardeert dat het concept wegblijft van lijstjes en competitie, omdat dat snel uitmondt in discussies. Door het speels aan te pakken, hoeft het niet zwaar of beladen te worden. Het huishouden wordt iets wat je samen doet.
Voor haar staat spelplezier centraal. Samen plezier maken, gek doen, ontdekken waar je goed in bent. Elk type speler moet zich aangesproken voelen. Vanaf ongeveer vijf jaar kunnen kinderen ook echt met regels omgaan, wat kansen biedt om samen naar een doel toe te werken.
Dat gezamenlijke doel is cruciaal: niet kinderen iets laten “leren”, maar als gezin bepalen hoe je samen een huishouden wil runnen. Wat vinden we belangrijk? Wat voelt voor ons goed? Ze waarschuwt om niet te veel met punten of beloningen te werken, en zeker niet te vertrekken vanuit schuld of verplichting.
Heleen Goemaere is onderzoeker aan de UGent. Vanuit haar onderzoek naar emotieregulatie en motivatie benadrukt ze dat kinderen al veel vroeger betrokken kunnen worden bij huishoudelijke taken dan vaak gedacht. Zelfs jonge kinderen voelen al aan dat taken “moeten”, zeker als ze zien dat ouders ertegen opzien. Net daarom is het belangrijk om hen van jongs af aan te laten ervaren dat ze iets kunnen bijdragen.
Ze pleit voor positieve bekrachtiging in plaats van materiële beloningen. Geen snoep of punten, maar erkenning: zeggen dat je het fijn vindt wat je kind doet en dat het helpt. Dat versterkt niet alleen motivatie, maar ook de band tussen ouder en kind. Ook samen iets leuks doen achteraf kan helpen om minder leuke taken betekenis te geven.
Daarnaast ziet ze het spel als een kans om probleemoplossend denken te stimuleren. Laat kinderen meedenken: hoe zouden zij het aanpakken? Tegelijk blijven ouders richtinggevend. Als ouders niet op dezelfde lijn zitten, zal een spel dat niet oplossen. Het mag ook geen extra druk creëren.
Haar belangrijkste boodschap: vertrouw op je gevoel als ouder. Jij kent je kind het best. Stem taken af op wat haalbaar is en wees mild als iets nog niet lukt.
Fien Cotton is onderzoeker bij de UGent. Vanuit haar onderzoek naar ouderlijke zelfcompassie benadrukt ze hoe belangrijk het is om mild te blijven voor jezelf als ouder. Het hoeft niet perfect. Wat telt, is dat kinderen begrijpen waarom ze helpen. Niet enkel opdrachten geven, maar uitleggen waarom iets belangrijk is.
Ze wijst erop dat kinderen de “mental load” vaak niet zien. Door hen zelf te laten ontdekken wat er moet gebeuren, bijvoorbeeld via een speelse zoektocht, groeit dat inzicht vanzelf. Tegelijk moet het haalbaar blijven. Niet elk gezin heeft evenveel tijd, dus het concept moet flexibel zijn.
Bekrachtiging zit volgens haar in het gevoel van “ik kan dit”. Dat is op zich al een beloning. Benoem ook het gezamenlijke: “wij zijn goed bezig”. Zo wordt het iets van het hele gezin, niet iets dat op één kind wordt gelegd.
Tot slot pleit ze voor autonomie. Laat kinderen meedenken en kiezen, in plaats van taken op te leggen. Zo groeit motivatie van binnenuit.
