Wat gebeurt er in het hoofd van een puber? Peter Adriaenssens over de flexgeneratie
Waarom reageren jongeren soms zo heftig? Waarom lijkt een smartphone zo moeilijk los te laten? En hoe ga je als ouder, leerkracht of opvoeder om met een jongere die volop zijn weg zoekt? Tijdens de lezing De flexgeneratie nam kinder- en jeugdpsychiater Peter Adriaenssens ons mee in de ontwikkeling van het puberbrein. Geen stappenplan voor ‘de perfecte opvoeding’, wel inzichten die helpen om jongeren beter te begrijpen. Op donderdag 7 mei verzamelden ouders, opvoeders, professionals en andere geïnteresseerden in de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen van de UGent. Peter Adriaenssens vertelde er over zijn boek De flexgeneratie: hoe een puberbrein functioneert in deze onzekere tijd. Aansluitend gingen Ann Buysse (UGent), Laura Wante (UGent) en Sofie Maertens (Broeinest vzw) met hem in gesprek.
Tussen 12 en 25 jaar is er nog volop ontwikkeling
Een van de centrale uitgangspunten van Peter Adriaenssens is dat de ontwikkeling van het puberbrein niet stopt op achttien jaar. Ook tussen 18 en 25 jaar zijn jongeren volop in ontwikkeling. Dat helpt om gedrag dat voor volwassenen soms moeilijk te begrijpen is, in een ander perspectief te plaatsen. Pubers en jongvolwassenen zijn aan het zoeken, botsen en experimenteren. Tegelijk krijgen ze vandaag te maken met een wereld vol prikkels, verwachtingen en onzekerheid. Smartphones en sociale media zijn daar maar een deel van. Ook thema’s als relaties, seksualiteit, middelengebruik, school, prestaties en de zoektocht naar een eigen identiteit spelen een rol.
Geen handleiding, wel meer begrip
Wie met jongeren samenleeft of werkt, krijgt vaak een overvloed aan opvoedadviezen. Adriaenssens kiest in De flexgeneratie voor een andere insteek: eerst begrijpen wat er gebeurt in het jonge brein en welke rol de omgeving daarin speelt. Die kennis kan helpen om anders te kijken naar gedrag. Niet om alles goed te praten of grenzen los te laten, maar om beter te kunnen inschatten wat jongeren nodig hebben om vaardigheden en veerkracht te ontwikkelen. Het boek biedt dan ook geen strak stappenplan, maar eerder een leidraad om flexibeler door de puberteit en jongvolwassenheid te navigeren.
Van wetenschap naar de leefwereld van jongeren
Tijdens het panelgesprek werd die blik verder opengetrokken. Ann Buysse van UGent Psync bracht haar expertise rond relaties, communicatie en gezinsdynamieken mee. Laura Wante (UGent) richt zich in haar onderzoek op emotieregulatie bij jongeren en de toepassing daarvan in de school- en klinische praktijk. Sofie Maertens bracht vanuit Broeinest vzw ervaring mee met studenten en jongvolwassenen, onder meer rond stress, prestatiedruk, identiteit en emotieregulatie. Zo werd de lezing niet alleen een verhaal over wat er in het hoofd van jongeren gebeurt, maar ook over de omgeving waarin ze opgroeien. Want jongeren ontwikkelen niet in een vacuüm. Ouders, scholen, vrienden en de bredere samenleving spelen allemaal een rol.
Jongeren begrijpen begint met anders kijken
De avond maakte duidelijk dat opvoeden in de puberteit niet draait om het vinden van één juiste aanpak. Jongeren zijn volop in ontwikkeling en hebben ruimte nodig om te oefenen, fouten te maken en steeds meer zelf in handen te nemen. Wie het gedrag van jongeren beter begrijpt, krijgt misschien niet meteen alle antwoorden. Maar wel een ander vertrekpunt: minder vanuit de vraag ‘Hoe krijg ik dit gedrag veranderd?’ en meer vanuit de vraag ‘Wat gebeurt hier, en wat kan ik doen om deze jongere verder te helpen?’ Dat is misschien wel de belangrijkste uitnodiging van De flexgeneratie: kijk niet alleen naar wat jongeren doen, maar ook naar wat er volop in ontwikkeling is.
Meer lezen?
Het boek De flexgeneratie van Peter Adriaenssens is beschikbaar in Bibliotheek De Krook.
Snuister door de foto's
Benieuwd naar de sfeer van de avond? Bekijk het fotoalbum!